گل نسترن از خانواده گل سرخ یا گل رز (Rosaceae) است و نامهای زیادی دارد.بوی آنها ملایم و مطبوع است.
گل نسترن یا dog rose با نام علمی rosa canina که در کتابهای قدیمی به نام نسرین، نسترن و نستر نیز نامیده شده، درختچه کوچکی است که در حاشیه جنگلها، چاهها و گودالهای آب می روید؛ نهنج گل پس از رشد به جسم کوزهمانند و قرمزرنگی تبدیل میشود و قسمت داخلی ان الیاف ظریف و باریکی دارد که میوههای فندقهای درون کوزه را در بر می گیرد.
نامهای مختلف این گل عبارتند از: briar-rose ، dog briar، wild rose، dog berry ، witches’ briar ، common briar rose، brier.
گیاه نسترن با ارتفاع حداکثر 3 متر و برگهایی شامل پنج تا هفت برگچه دندانهدار که بهشکل بیضی نوکتیز بوده و گلها بهرنگهای گلی «قرمز کمرنگ»؛ سفید مایل به گلی و یا سفید هستند.
این گل زیبا و خوشعطر سرشار از خواص دارویی است که علاوه بر آن رب مخصوص خوراکی نیز از ان تهیه می شود که می تواند جای گزین رب انار جهت استفاده در غذاها باشد.
میوه گل نسترن، فشارخون را کم کرده؛ ورم و درد کلیه را التیام و آن را شستشو می دهد؛ معده را تقویت می نماید و اثرات ضد اسهالی دارد.
استفاده از میوه گل نسترن «R. canina hips» در قرون وسطی رواج داشت و زمانی میان عامه مردم برای بیماریهای قفسه سینه مصرف می شد؛ میوه این گل که به آن میوه گل سرخ یا رز نیز گفته می شود.
منبع طبیعی ویتامین C است که موجب کاربرد گسترده ان در مکملهای ویتامین طبیعی، چای و محصولات متنوع دیگر از جمله سوپ و مارمالاد شده است؛ اگر چه این محصولات، بهلحاظ تاریخی، مکمل غذایی به شمار میآمدند اما بهعنوان داروی ملین و ادرارآور نیز مصرف شدهاند.
نَستَرَن «Rosa canina» یکی از گونههای وحشی رز و بومی اروپا، آسیای باختری و شمال خاوری آفریقا است.
گونه های تعداد زیادی از ان در جنگلهای شمال، منطقه ارسباران، و ارتفاعات فوقانی مناطق دیگر ایران بهصورت خودرو یافت میشود.
نسترنها در طول جنگ جهانی دوم در باغهای پیروزی کشور آمریکا کاشته می شدند و هنوز هم در نواحی مرطوب و شنی نوار ساحلی خاوری یافت می شوند
در بلغارستان گلبرگها را در تهیه شراب شیرین به کار می برند.
در طبّ سنتی اتریش جوشیده میوه نسترن برای درمان عفونتهای ویروسی، نارساییهای کلیوی و مجاری ادراری مورد استفاده بود.
در منطقه ارسباران آش نسترن غذایی محبوب است.
نسترن وحشی را خیس کرده بعد از سه روز از آب کش رد میکنند. آب آب کش شده راجوشانده و کفّ ان را میگیرند.بعد برنج را اضافه میکنند. بعد از این که برنج پخت حبوبات پخته شده، میوه خشک را اضافه کرده بعد از یک ربع ساعت رشته وروغن رااضافه میکنند. وقتی که رشته پخت، آش آماده است.
گل نسترن ازنظرطب قدیم ایران گرم وخشك است.
طرز تهیه
50 گرم میوه گل نسترن (تازه یا خشک) را تکه تکه کنید و در ظرفی حاوی یک لیتر آب سرد، به مدت 3 ساعت بخیسانید سپس ظرف را روی حرارت ملایم قرار دهید تا جوش بیاید.
بگذارید میوه ها به مدت 5 دقیقه بجوشند. پس از این مدت ظرف را از روی حرارت بردارید و به مدت 15 دقیقه، در دمای محیط قرار دهید تا دم بکشد سپس آن را صاف کنید. مقداری عسل به دمنوش بیافزایید تا شیرین شود سپس میل کنید.
این دمنوش را میتوانید هر روز چند نوبت و در هر نوبت یک فنجان بنوشید.
جوشانده میوه نسترن دفعکننده کرم معده است؛ ضماد گل نسترن التیامدهنده زخم است.
بوی بد بدن را دفع میکند؛ آنهائی که عرق زیادمیکنند و بوی بد میگیرند باید تن خود را بعد از حمام کردن با دمکرده گل و برگ نسترن آبکشی کنند.
خونریزی از سینه را بند میآورد؛ بی خوابی را برطرف میکند؛ انقباض ماهیچههای معده را برطرف میکند و معده را تقویت میکند.
سرعت جریان خون را در پوست زیاد کرده و باعث لطافت پوست میشود؛ برای ترمیم شکستگی استخوان و رفع ورم مقعد، ضمادی از برگ این گیاه درست کرده و روی قسمت شکستگی یا تورم قرار دهید.
چون گل نسترن شیرین است، حشرات را به خود جذب میکند مخصوصاً حشره مخصوصی به نام سای نیپس Cynipsکه در نیش زدن، برجستگیهای کوچکی پوشیده از تار و به رنگ سبز مایل به قرمز درآن به وجود میآوردکه به نام «به دگار» Bedegar معروف است که خواص طبی مهمی دارد مخصوصاً برای بیماران مسلول، تقویتکننده بوده و مانع عرق کردن میشود همچنین مقدار آلبومین در ادرار را کم میکند؛ بهدگار اثر آرامکننده اعصاب نیز دارد.
برای تهیه عرق نسترن، یک چهارم لیوان از عرق نسترن را با یک لیوان آب مخلوط کرده، سپس آن را شیرین کنید؛ از این شربت میتوانید چند لیوان در روز بنوشید.
گل نسترن همچنین یک روغن گیاهی آزاد میکند که دارای فواید زیادی است و این روزها به دلیل خاصیت ضد پیری، آنتی اکسیدان و بازسازی کننده ، تقاضای این روغن افزایش یافته است. روغن گل نسترن خواص دیگری هم دارد از جمله
امروزه مطالعات نشان میدهند که در صورت رعایت دوزهای توصیه شده برای مصرف گل نسترن، هیچ عارضه جانبی سمی برای بدن وجود نخواهد داشت. با این حال، در حال حاضر مشخص نیست که آیا مصرف آن در دوران بارداری و شیردهی ایمن است یا خیر.
همچنین اگرچه تحقیقات در مورد عوارض جانبی مصرف بالای گل نسترن کم است، اما مصرف مقادیر بالای ویتامین C ممکن است باعث تهوع، ناراحتی معده، یبوست و دل درد شود و همچنین ممکن است به کسانی که دچار سنگ سنگ کلیه، کم خونی و هموکروماتوز هستند آسیب برساند.
بنابراین همیشه قبل از مصرف گیاهان دارویی، با پزشک خود مشورت کنید.
نیز بخوانیم
این دمنوش از ریه هایتان محافظت می کند.
همه نظرها (۰)